پنیر لیقوان یک شاهکار لبنیاتی ایرانی
پنیر لیقوان یکی از مشهورترین و محبوب ترین پنیرهای سنتی ایران است که به دلیل طعم خاص، عطر دلنشین و کیفیت بالا، جایگاه ویژهای در سبد غذایی خانوادهها دارد. این پنیر که به «پنیر سفید ایرانی» نیز شهرت دارد، بهویژه در میان وعده صبحانه یا همراه با نان و سبزی تازه مصرف میشود. در ادامه به بررسی تاریخچه، طرز تهیه، موارد مصرف و نحوه نگهداری این پنیر میپردازیم.
ریشه و تاریخچه پنیر لیقوان
پنیر لیقوان به روستای لیقوان در دامنههای کوه سهند در استان آذربایجان شرقی نسبت داده میشود. این روستا که به «بهشت پنیر ایران» معروف است، به دلیل آبوهوای خنک، مراتع سرسبز و وجود چشمههای آب زلال، محیطی ایدهآل برای پرورش گوسفند و تولید محصولات لبنی باکیفیت فراهم کرده است. پنیر لیقوان بیش از یک قرن است که به روشهای سنتی در این منطقه تولید میشود و به سراسر ایران و حتی برخی کشورهای دیگر صادر میگردد.
طرز تهیه پنیر لیقوان
پنیر لیقوان از شیر تازه و خالص گوسفند تهیه میشود و فرآیند تولید آن به شرح زیر است:
- جمعآوری شیر تازه: شیر گوسفند که از مراتع طبیعی تغذیه میکند، جمعآوری و به کارگاههای تولیدی منتقل میشود.
- پاستوریزاسیون: شیر تا دمای مشخصی گرم میشود تا باکتریهای مضر از بین بروند.
- افزودن مایه پنیر: مایه پنیر به شیر اضافه میشود تا انعقاد صورت گیرد و شیر به دَلَمه تبدیل شود.
- فشردهسازی: دَلَمهها در قالبهای خاص قرار داده شده و فشرده میشوند تا آب اضافی خارج شود.
- نمکزنی: برای ماندگاری بیشتر، سطح پنیر با نمک پوشانده میشود.
- فرآیند رسیدن: پنیرها در آب نمک و در دمای کنترلشده نگهداری میشوند تا طعم و بافت آن بهبود یابد. این فرآیند ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.
موارد مصرف پنیر لیقوان
- صبحانه: پنیر لیقوان یکی از اصلیترین اجزای سفره صبحانه ایرانی است و معمولاً همراه با نان تازه، گردو و سبزی خوردن سرو میشود.
- سالادها: پنیر لیقوان خردشده طعم خاصی به انواع سالادهای سبز میدهد.
- پیشغذا: میتوان پنیر لیقوان را بهصورت مکعبی برش داده و با زیتون، گوجهفرنگی و کمی روغن زیتون بهعنوان پیشغذا سرو کرد.
- غذاهای سنتی: در برخی غذاهای ایرانی مانند بورانی اسفناج و اشکنه از پنیر لیقوان استفاده میشود.
نحوه نگهداری پنیر لیقوان
برای حفظ کیفیت و طعم پنیر لیقوان، رعایت نکات زیر ضروری است:
- نگهداری در آب نمک: پنیر باید همواره در آب نمک قرار داشته باشد تا از خشک شدن و خراب شدن آن جلوگیری شود.
- دمای مناسب: پنیر لیقوان باید در دمای یخچال (1 تا 4 درجه سانتیگراد) نگهداری شود.
- تعویض آب نمک: هر چند وقت یکبار آب نمک پنیر را تعویض کنید تا طعم آن تازه باقی بماند.
- مصرف بهموقع: بهتر است پنیر لیقوان ظرف مدت یک ماه مصرف شود تا کیفیت اولیه خود را حفظ کند.

نحوه نگهداری پنیر لیقوان
چرا پنیر لیقوان یک انتخاب سالم است؟
پنیر لیقوان به دلیل استفاده از شیر طبیعی گوسفند و فرآیند سنتی تولید، سرشار از کلسیم، پروتئین و ویتامینهای ضروری است. مصرف این پنیر به سلامت استخوانها کمک کرده و برای کودکان در حال رشد و افراد مسن بسیار مفید است.
دعوت به بازدید از فروشگاه شیلزو
اگر به دنبال یک سبک زندگی سالم هستید، محصولات فروشگاه شیلزو میتوانند شما را در این مسیر همراهی کنند. شیلزو با ارائه طیف گستردهای از محصولات طبیعی و سلامتمحور، انتخابی عالی برای شماست. هرچند فعلاً فروشگاه شیلزو پنیر عرضه نمیکند، اما محصولات دیگر این فروشگاه مانند عسل خرما، شکر خرما و گرانولا گزینههای بسیار مفیدی برای ارتقای کیفیت تغذیه شما هستند. از سایت شیلزو دیدن کنید و با تهیه محصولات ما، گامی به سوی زندگی سالمتر بردارید:
www.shilzo.com
منابع:
- « بررسی ویژگیهای پنیر لیقوان»، نشریه علوم تغذیه، دانشگاه تبریز.
- سایت فراپلن – طرحهای تولید محصولات لبنی
- « نگهداری بهینه پنیرهای سنتی»، مقاله منتشرشده در مجله لبنیات ایران.